فصل اول ـ اصول و قواعد عمومی رسیدگی
ماده ۱ ـ هدف آییننامه: هدف این آییننامه، تعیین روش روشن، منصفانه، بیطرفانه و قابل بازبینی برای دریافت و رسیدگی به شکایات، بررسی تخلفات احتمالی، حمایت از حقوق اعضا، پیشگیری از سوءاستفاده از قدرت و حفظ نظم تشکیلاتی حزب است.
ماده ۲ ـ دامنه اجرا: این آییننامه درباره اعضا، مسئولان، ارکان و شعب حزب در حدود صلاحیت تشکیلاتی آن و با رعایت قوانین لازمالاجرای محل فعالیت اعمال میشود. رسیدگی داخلی جایگزین صلاحیت مراجع قضایی یا قانونی نیست و نباید مانع استفاده اشخاص از حقوق قانونی خود شود.
ماده ۳ ـ اصل قانونی بودن تخلف و مجازات: هیچ شخصی را نمیتوان به دلیل رفتاری که هنگام وقوع، طبق مقررات معتبر و از پیش اعلامشده حزب تخلف محسوب نمیشده، مشمول مجازات انضباطی کرد. تخلف، مسئولیت شخصی و مجازات احتمالی باید بر مبنای مقررات مشخص و قابل دسترس تعیین شوند. هیچ مقام یا رکن حزبی حق ندارد با دستور شفاهی، تصمیم موردی یا تفسیر سلیقهای، تخلف جدیدی ایجاد کند یا مجازاتی خارج از این آییننامه اعمال نماید.
ماده ۴ ـ استقلال و بیطرفی: رسیدگی باید توسط کمیسیون مستقل و فاقد تعارض منافع انجام شود. هیچ شخصی نمیتواند درباره شکایتی که خود طرف آن است، در آن ذینفع مستقیم است یا در موضوع آن نقش مؤثر داشته، بهعنوان رسیدگیکننده یا تصمیمگیرنده عمل کند. دبیرکل، شورای مرکزی، شاکی، شخص مورد شکایت و شاهد اصلی پرونده حق ندارند نتیجه رسیدگی را به کمیسیون تحمیل کنند.
ماده ۵ ـ اصل برائت داخلی و بار اثبات: تا زمانی که تخلف بر اساس ادله معتبر و فرایند منصفانه اثبات نشده است، شخص مورد شکایت از نظر انضباطی بیتخلف فرض میشود. مسئولیت ارائه ادله کافی برای اثبات تخلف بر عهده شاکی یا مرجعی است که ادعای تخلف را مطرح میکند.
ماده ۶ ـ حق دفاع و رسیدگی منصفانه: شخص مورد شکایت حق دارد از موضوع و جزئیات اتهام آگاه شود، به ادله مؤثر پرونده دسترسی متناسب داشته باشد، توضیحات و مدارک خود را ارائه کند، در جلسه رسیدگی شنیده شود و به تصمیم صادرشده اعتراض کند.
ماده ۷ ـ آزادی بیان و منع استفاده ابزاری از رسیدگی: انتقاد از دبیرکل یا شورای مرکزی، درخواست اصلاح سیاستها، مطالبه استعفا، رأی مخالف، رقابت درونحزبی، بیان اختلاف نظر سیاسی در چهارچوب مرامنامه و گزارش صادقانه تخلف، بهخودیخود تخلف محسوب نمیشود.
فصل دوم ـ انواع تخلفات و حدود مسئولیت
ماده ۸ ـ تعریف تخلف انضباطی: تخلف انضباطی عبارت است از رفتار یا ترک فعلی که بهصورت مشخص با مرامنامه، اساسنامه یا آییننامه معتبر حزب مغایرت داشته باشد و مسئولیت آن بر اساس ادله کافی به شخص مورد رسیدگی منتسب شود.
ماده ۹ ـ نقض حقوق اعضا: رفتارهایی مانند تهدید اعضا به دلیل نقد مسالمتآمیز، محرومسازی خودسرانه از حقوق مصرح، تبعیض ممنوع، ایجاد مانع غیرموجه برای مشارکت داخلی یا جلوگیری از دفاع منصفانه میتوانند تخلف محسوب شوند.
ماده ۱۰ ـ تخلفات مالی: شامل برداشت غیرمجاز داراییها، جعل اسناد مالی، پنهان کردن درآمدها یا هزینهها، استفاده شخصی از منابع حزب و ایجاد تعهد مالی خارج از حدود اختیار.
ماده ۱۱ ـ تخلفات سازمانی: شامل جعل یا تحریف مصوبات، سوءاستفاده از عنوان حزبی، ایجاد تعهد خارج از اختیار یا جلوگیری عامدانه از اجرای تصمیم معتبر.
ماده ۱۲ ـ نقض محرمانگی و حفاظت از دادهها: افشای عمدی اطلاعات محرمانه، دسترسی غیرمجاز به پروندهها یا انتشار غیرمجاز دادههای شخصی اعضا.
ماده ۱۳ تا ۱۶: مربوط به رفتارهای تهدیدآمیز، انتشار اطلاعات نادرست، رفتار در فضای دیجیتال و مسئولیت فردی و ناشی از دستور.
فصل سوم تا بیستویکم ـ سایر مقررات و ترتیبات اجرایی
مجموعه کامل مواد آییننامه شامل درجهبندی تخلفات، ضمانت اجراها، ارزیابی شکایات، تحقیقات، جلسات رسیدگی، تجدیدنظر، حمایت از شهود و افشای اطلاعات سازمانی بهطور کامل در ساختار تشکیلاتی حزب ملحوظ میگردد.
